Jarosław Iwaszkiewicz, Konstanty A. Jeleński, Teresa Jeleńska, Korespondencja, oprac. i przypisy Radosław Romaniuk, Biblioteka "Więzi", Instytut Dokumentacji i Studiów nad Literaturą, Warszawa 2008, ss. 355.

 

Przyjaźń Konstantego A. Jeleńskiego z Jarosławem Iwaszkiewiczem dziwiła i gorszyła środowisko emigracyjne. Jeleński - współpracownik Kongresu Wolności Kultury i paryskiego miesięcznika „Kultura” - uważany był w kraju za jednego z głównych emigracyjnych intelektualistów wrogich systemowi komunistycznemu. Korespondencja jest dialogiem artysty tworzącego swe dojrzałe dzieła i krytyka doceniającego ich wartość, człowieka, którego żarliwość i intelekt pisarz podziwiał. Wzbogacona o blok listów Iwaszkiewicza i Teresy Jeleńskiej, matki Konstantego, książka kreuje trzy barwne, skomplikowane psychologicznie i biograficznie portrety.

 

Ksiażka w księgarni wydawnictwa:

http://www.wiez.pl/Korespondencja;s,karta,id,228

 

O książce pisano:

Jan Strzałka, Jarosław, Kocik i piękna Rena ("Dwutygodnik")

http://www.dwutygodnik.com/artykul/169-jaroslaw-kocik-i-piekna-rena.html

Jarosław Kuisz, Iwaszkiewicz. Wielki-mały człowiek ("Kultura Liberalna")

http://kulturaliberalna.salon24.pl/163836,kuisz-iwaszkiewicz-wielki-maly-czlowiek

 

Jarosław Iwaszkiewicz
Dzienniki 1956-1963, t.II
Wstęp: Andrzej Gronczewski
Opracowanie: Agnieszka i Robert Papiescy, Radosław Romaniuk.
Wydawnictwo Czytelnik, Warszawa 2010, ss. 660.
 
Drugi tom trzytomowej edycji "Dzienników" Jarosława Iwaszkiewicza (1894-1980) to nie tylko interesująca kontynuacja wielu wątków z tomu poprzedniego. Rok 1956, będący cezurą w najnowszej historii Polski, stanowi także datę graniczną w diariuszu Iwaszkiewicza, który w swoich zapiskach coraz więcej uwagi poświęca wydarzeniom politycznym. Pisarz silnie przeżywa polski Październik, z napięciem śledzi rozwój wypadków na Węgrzech, zastanawia się nad genezą swojego politycznego „zaślepienia”.
Jednocześnie jego zapiski nie tracą intymnego charakteru. Ważne – by nie powiedzieć: eksponowane – miejsce zajmuje homoseksualny związek pisarza z Jerzym Błeszyńskim. Dramatyczna historia tej miłości, mająca swoje literackie odzwierciedlenie w Kochankach z Marony, wiele mówi o życiu uczuciowym Iwaszkiewicza, o jego wrażliwości, dojmujacej potrzebie miłości, poczuciu osamotnienia.
 
Ksiażka w księgarni wydawnictwa:

O książce pisano:
Justyna Sobolewska, Iwaszkiewicz, jakiego nie znaliście
Janusz Machejek, Dzienniki, Listy do córek ("Zeszyty Literackie")
Zapis debaty o Jarosławie Iwaszkiewiczu w warszawskim klubie Chłodna 25, zorganizowanej pzrez pismo "Kultura Liberalna" i opublikowanej przez "Dziennik". W debacie wzięli udział: Justyna Sobolewska, Tomasz Łubieński, Cezary Pollak i Radosław Romaniuk. Prowadził ją Jarosław Kuisz.
 
Jarosław Iwaszkiewicz
Dzienniki t. III: 1964-1980
Wstęp: Andrzej Gronczewski
Opracowanie: Agnieszka i Robert Papiescy, Radosław Romaniuk
Wydawnictwo "Czytelnik", Warszawa 2011, ss. 673.
W trzecim, ostatnim tomie "Dzienników" Jarosława Iwaszkiewicza na pierwszy plan wysuwa się starość z jej gorzką samowiedzą, podziwem dla cudowności życia i oczekiwaniem na śmierć. Choć "stary poeta" coraz częściej wraca pamięcią do zdarzeń dawno minionych, nie rezygnuje zarazem z dawania świadectwa współczesności. Kreśli barwne wizerunki środowisk artystycznych i ich luminarzy, zdaje relacje ze swoich kontaktów z przedstawicielami władzy, krytycznie ustosunkowuje się do działalności opozycji demokratycznej, z bolesną szczerością pisze o sprawach domowych. Ze wszystkich zapisów przebija zdolność widzenia ludzkich losów - a czasem nawet obrotów historii - jako zamkniętych całości, zdolność dana tylko tym, którzy dostąpili łaski długiego życia.
 
Książka w księgarni wydawnictwa:
O książce pisano:
Marek Radziwon, Dzienniki Iwaszkiewicza. Ostry ból w sercu ("Gazeta Wyborcza")
Błażej Warkocki, Najważniejsza polska (o)powieść homoseksualna ("Dwutygodnik")
Krzysztof Niewiadomski ("HistMag")
Justyna Sobolewska, Liliowe groszki ("Polityka")
Krzysztof Biedrzycki, Niepewność, życie i literatura. O dziennikach Jarosława Iwaszkiewicza "(Dekada Literacka")

 

 

Jarosław Iwaszkiewicz, Listy do córek, przedm. Maria Iwaszkiewicz, Teresa Markowska, oprac. Anna i Radosław Romaniukowie, Warszawa 2009, ss. 549.

  „Marysieńko złota...”, „Kochana Teresko...” – tak zaczynają się zebrane w tej książce listy. Kończy je podpis nadawcy – „Tajta”, „Ojciec”, „Jarosław”. W listach Jarosława Iwaszkiewicza do córek znajdziemy kilka epok: historycznych, życia jednej rodziny, życia nadawcy i adresatek. Jest to korespondencja z okresu międzywojennego, lat okupacji i PRL-u, ale wewnętrzne cezury znaczą w niej również wydarzenia rodzinne, rytm dzieciństwa, młodości, dojrzałości i starości. Iwaszkiewicz potrafił docenić i starał się pielęgnować relacje łączące go z najbliższymi. Pisał do córek z Rabki i Kopenhagi, Sandomierza i Santiago de Chile, Gorzekałów i Rzymu. Dzięki tym listom na moment lektury stajemy się również domownikami na Stawisku. Wchodzimy do domu, którego atmosferę, daleką nieraz od sielanki, kształtowały indywidualności wszystkich jego mieszkańców: Anny i Jarosława Iwaszkiewiczów, ich córek, wnuków, bliższych i dalszych krewnych, przyjaciół-artystów. Listy do córek Jarosława Iwaszkiewicza są jak ten dom i ta rodzina. Zwyczajne i jedyne w swoim rodzaju.

 

„Listy Jarosława Iwaszkiewicza do córek czytać można na kilka sposobów. Wpierw jako wgląd w najbardziej intymną sferę życia pisarza. Iwaszkiewicz jawi się tutaj jako niezwykle troskliwy ojciec, a następnie dziadek. (...) Pośrednio wprowadza ta korespondencja w nierzadko dramatyczne losy Stawiska, które stanowi swoisty mikrokosmos. (...) Opisana przez pisarza gęsta sieć rozmaitych współzależności dużo mówi o ludzkiej naturze. (...) Prawdziwy podziw budzą niesłychanie precyzyjne i skrupulatne przypisy do tej korespondencji. Dzięki nim przed czytelnikiem otwiera się jeszcze jedna możliwość odczytania książki – jako swego rodzaju dramatycznej opowieści o dziejach przedwojennej polskiej inteligencji, ujmowanych z nieoczekiwanej i oryginalnej perspektywy – od strony kulis oficjalnego jej życia”.
Z recenzji prof. dr hab. Aleksandra Fiuta

„W ogromnym bloku tekstów pozostawionych przez Jarosława Iwaszkiewicza zbiór listów do córek stanowi zespół zasadniczy, bogaty i cenny z wielu względów. Listy te pisane były przez ponad pół wieku – pierwsza korespondencja pochodzi z drugiej połowy lat dwudziestych dwudziestego wieku, ostatnie zdania zapisał Iwaszkiewicz tuz przed śmiercią, w roku 1980.
(...) Tom ów dla badaczy twórczości Jarosława Iwaszkiewicza, dla historyków literatury dwudziestego wieku, dla wszystkich zainteresowanych kultura minionego stulecia, wreszcie dla miłośników i czytelników prozy pisarza jest lektura cenną i satysfakcjonującą. Ogrom informacji zawarty w listach ogarnia życie artystyczne i towarzyskie, w którym Iwaszkiewicz był obecny i czynny z taką intensywnością, jak chyba nikt z jego rówieśnych”.
Z recenzji prof. dr hab. Andrzeja Zawady

 

Książka w księgarni internetowej Merlin.pl:

http://merlin.pl/Listy-do-corek_Jaroslaw-Iwaszkiewicz/browse/product/1,753178.html

 

O książce pisano:

Jan Strzałka, Listy Guliwera ("Polityka")

http://www.polityka.pl/kultura/ksiazki/recenzjeksiazek/1502567,1,recenzja-ksiazki-jaroslaw-iwaszkiewicz-listy-do-corek.read

Janusz Machejek, Dzienniki, Listy do córek ("Zeszyty Literackie")

http://www.zeszytyliterackie.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=1214&Itemid=88

 

Jarosław Iwaszkiewicz, Dziedzictwo Chopina i szkice muzyczne, wstęp i oprac. Radosław Romaniuk, Warszawa 2010, ss. 444.

  „Piszę o muzyce, ponieważ ją kocham, ponieważ chce mi się o niej pisać”, objaśniał Jarosław Iwaszkiewicz genezę swych szkiców muzycznych, podkreślając jednocześnie, jak ważna jest dla niego ta sztuka. Dziedzictwo Chopina i szkice muzyczne to książka o trwającym wiele lat związku pisarza z muzyką.
  
    Na tom składają się eseje i artykuły w przeważającej części niepublikowane w żadnej z książek Iwaszkiewicza, kilka odczytanych z rękopisów. Refleksja nad dziełem Chopina, Szymanowskiego i Bacha, wspomnienia zawarte w rozdziale Moje koncerty oraz dwa cykle felietonów: Listy o muzyce i Rozmowy o książkach prezentują rozległość zainteresowań pisarza, dają pojęcie o temperaturze, z jaką traktował muzyczne problemy. Muzykę uznawał Iwaszkiewicz za kwintesencję sztuki, przypominała mu ona o wadze powołania artysty. Była lekiem na niepokoje rzeczywistości historycznej i zamęt życia literackiego, „złotym kluczem, który otwiera strumień łez”.
   Książka ta – bogato ilustrowana – będzie niespodzianką nawet dla znawców twórczości Jarosława Iwaszkiewicza.    Na tom składają się eseje i artykuły w przeważającej części niepublikowane w żadnej z książek Iwaszkiewicza, kilka odczytanych z rękopisów. Refleksja nad dziełem Chopina, Szymanowskiego i Bacha, wspomnienia zawarte w rozdziale Moje koncerty oraz dwa cykle felietonów: Listy o muzyce i Rozmowy o książkach prezentują rozległość zainteresowań pisarza, dają pojęcie o temperaturze, z jaką traktował muzyczne problemy. Muzykę uznawał Iwaszkiewicz za kwintesencję sztuki, przypominała mu ona o wadze powołania artysty. Była lekiem na niepokoje rzeczywistości historycznej i zamęt życia literackiego, „złotym kluczem, który otwiera strumień łez”.
   Książka ta – bogato ilustrowana – będzie niespodzianką nawet dla znawców twórczości Jarosława Iwaszkiewicza.

Ksiażka w księgarni internetowej Merlin.pl:

http://merlin.pl/Dziedzictwo-Chopina-I-Szkice-Muzyczne-Tw_Jaroslaw-Iwaszkiewicz/browse/product/1,776960.html

 

 

Czesław Miłosz, Konstanty A. Jeleński, Korespondencja, red. Barbara Toruńczyk, oprac. Radosław Romaniuk, Warszawa 2011, ss. 477.

 

Zabrałem się do czytania listów Kota Jeleńskiego do mnie [...]. Pasjonująca książka [...]. Jedyne potwierdzenie wartości tego co robię, znajdowałem w listach Jeleńskiego. Jeden czytelnik - ale jaki - to już chyba dosyć.
Czesław Miłosz


Image
Dla mnie nieludzkość polskiej emigracji jest czymś nie do pojęcia [...]. Czuję się jak wąż, którego pocięto na kawałki i który nie może się zrosnąć [...]. Nie widzę nikogo, poza Tobą, kto mógłby na użytek cudzoziemców moje kawałki posklejać, bo jednak, znając moje książki, wiesz, że istnieje pewna jedność (czy też nie istnieje i tylko mi się zdaje?).
Czesław Miłosz do Konstantego A. Jeleńskiego


Jedyne książki, które mam w trzech „podręcznych” (czy raczej „podpoduszkowych”) egzemplarzach (w Paryżu, w Saint-Dyé nad Loarą i na Korsyce) — to Twoje wiersze i Szekspir. „Zestaw” zrozumiały. Czy to nie dziwne, że dwaj polscy pisarze, których najwyżej cenię (Ty i Gombrowicz), są tak bliscy Szekspira. Ale „Twój” Szekspir (czy echo Szekspira, które ja w Twoich wierszach słyszę) jest mi bliższy od Szekspira „Gombrowiczowskiego”.
Radość posiadania Twych wierszy w jednym tomie trudno wprost opisać. Może tylko podziw uratuje mnie. Mogłoby to być godnym motto Twojej poezji, ale w bardziej uniwersalnym sensie niż może przypuszczasz, bo podziw Twój ratuje również innych, Twoich czytelników.

Konstanty A. Jeleński do Czesława Miłosza

 

Ksiażka w księgarni wydawnictwa:

http://zeszytyliterackie.com/125.html

 

O książce pisano:

Justyna Sobolewska, Ogromne mnie tutaj brakujesz ("Polityka")

http://www.polityka.pl/kultura/ksiazki/recenzjeksiazek/1516990,1,recenzja-ksiazki-czeslaw-milosz-konstanty-a-jelenski-korespondencja.read

 

Przemysław Dakowicz, Głos człowieka do człowieka ("Twórczość")

http://dakowicz.blogspot.com/2012/05/gos-czowieka-do-czowieka-szkic-o.html

 

Jarosław Iwaszkiewicz, Struny ziemi. Przekłady poetyckie, wybrał i komentarzem opatrzył Radosław Romaniuk, Państwowy Instytut Wydawniczy 2015, ss. 273.

 

Przekłady literackie to prawdopodobnie najmniej znany wymiar twórczości Jarosława Iwaszkiewicza. Jego tłumaczenia poezji zaskakują rozległością zainteresowań translatora, umiejętnością oddania odmiennych stylów, klimatów.

Struny ziemi prezentują po raz pierwszy zebrane w jednym tomie przekłady wierszy czterdziestu pięciu autorów, reprezentujących jedenaście języków i literatur narodowych. Od Pieśni o Rolandzie, przez monologi bohaterów Shakespeare’a, po wiersze Achmatowej, Rimbauda, Georgego. Są świadectwem jednorazowych przygód artystycznych lub trwających dziesięciolecia związków, które odcisnęły piętno na wrażliwości literackiej i dziele Iwaszkiewicza. Razem tworzą intrygującą osobistą antologię poezji światowej.

 

Książka w księgarni internetowej merlin.pl:

http://merlin.pl/Struny-ziemi-Przeklady-poetyckie_Jaroslaw-Iwaszkiewicz/browse/product/1,1656831.html

 

O książce:

Audycja "Spotkania po zmroku" Doroty Gacek - rozmowa z Radosławem Romaniukiem na temat przekładów Jarosława Iwaszkiewicza (PR 2, 23 VII 2015)

http://www.polskieradio.pl/8/3869/Artykul/1480493,Iwaszkiewicz-modli-sie-do-Artura-Rimbaud